Afgelopen zondag 25 januari vond de jaarlijkse Nationale Holocaust Herdenking plaats in het Wertheimpark in de Plantagebuurt. Tijdens de drukbezochte herdenking stonden het herdenken van de slachtoffers van de Holocaust én de zorgen over de huidige wereldwijde ontwikkelingen centraal. Burgemeester Femke Halsema en voorzitter Linda Clewits van het Nederlands Auschwitz Comité spraken over de betekenis van herdenken in een tijd waarin antisemitisme en fascisme opnieuw terrein winnen.
In haar toespraak bij het Auschwitzmonument benadrukte burgemeester Halsema dat het beschermen van kinderen een maatstaf is voor de staat van onze beschaving. Ze verwees naar actuele voorbeelden wereldwijd waar kinderen slachtoffer worden van oorlog, haat en onderdrukking, en legde een directe verbinding met de geschiedenis van de Holocaust. In het nabijgelegen Nationaal Holocaustmuseum, aan de Plantage Middenlaan, wordt dit zichtbaar gemaakt door negen levensgrote foto’s van Joodse kinderen die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn vermoord. Eén van hen is Koenraad Huib Gezang, die nog geen anderhalf jaar oud was toen hij in Sobibor werd vermoord. In totaal werden tijdens de Holocaust anderhalf miljoen Joodse, Roma- en Sintikinderen omgebracht.
Halsema waarschuwde dat het overschrijden van grenzen in de bescherming van kinderen leidt tot het verlies van menselijkheid en beschaving. Ze citeerde schrijver en Holocaustoverlevende Abel Herzberg: niet de kinderen zijn arm, maar de mensheid die hen dit aandoet. Volgens haar verplicht het lot van deze kinderen ons om altijd op te staan wanneer vrijheid, veiligheid en leven worden afgenomen.
Ook Linda Clewits sprak over de veranderde wereldorde. Zij herinnerde eraan dat Auschwitz 81 jaar geleden werd bevrijd door het Sovjetleger, toen nog bondgenoot in de strijd tegen het fascisme. Die historische context contrasteerde zij met de huidige geopolitieke situatie, waarin dezelfde macht zich heeft ontpopt tot agressor. Clewits waarschuwde voor de afbrokkelende internationale rechtsorde, de groeiende invloed van desinformatie en de hernieuwde verspreiding van Holocaustontkenning, met name via sociale media.
De herdenking in het Wertheimpark maakte duidelijk dat herinneren niet alleen gaat over het verleden, maar ook over verantwoordelijkheid in het heden: waakzaam blijven, grenzen bewaken en opkomen voor menselijkheid en recht.
Text is samengevat uit een artikel van Paul Vugts, van het Parool. Beeldmateriaal: Robin van Lonkhuijsen/ANP