CREA is een bruisende plek in de Plantagebuurt waar studenten elkaar ontmoeten, cursussen volgen en culturele activiteiten organiseren en bijwonen. Wij spraken met Dennis van Galen, de directeur van CREA. Hij vertelt over zijn liefde voor -en het belang van- kunst, de geschiedenis van het monumentale pand en zijn wens om het Roeterseiland op de kaart te zetten door meer kunst in de openbare ruimte.
🗓️ Opgericht: 1968 (sinds 2012 op de huidige locatie)
📍 Locatie: Nieuwe Achtergracht 170, Amsterdam (voormalige diamantfabriek uit 1845)
👩🎓 Voor wie CREA nog niet kent: wat is het eigenlijk voor plek?
“CREA is een culturele stichting waar (voornamelijk) studenten voor een lage prijs creatieve cursussen kunnen volgen in dans, theater, muziek, schrijven, fotografie, houtbewerking, keramiek en nog veel meer. Wat veel mensen niet weten is dat er in ons pand wel 47 studentenorganisaties zitten: van de studentenvakbond tot internationale clubs. Ze organiseren debatten, lezingen en filmavonden. Dat zorgt voor reuring en voor een sterk community-gevoel. Het maakt CREA tot een plek waar verschillende werelden elkaar ontmoeten.”
☕ Het café als verborgen parel
“ Naast de cursussen is er het CREA café. Buiten de studenten om weten weinig mensen deze “pocket” te vinden. Het is echt een verborgen parel. Het terras ligt prachtig aan het water, zonder autoverkeer. Rustig en groen, midden in de stad. Er zijn hier geen woningen en verder geen horeca, dus je moet het maar weten. Als mensen het eenmaal ontdekken, komen ze graag terug. Het heeft veel potentie. We zien veel kansen om dit stukje stad meer op de kaart te zetten.”
📅 Hoe ziet een week bij CREA eruit?
“Van maandag tot woensdag is het hier razend druk met cursussen, donderdag ook nog deels. Vrijdag en zaterdag is het opvallend rustig. Het café volgt hetzelfde ritme: op maandagavond zit het terras vol, in het weekend is het vaak stil. Het leeft echt op het ritme van de studenten. Ik zou wel wat meer leven willen in de weekenden. CREA is een echte ‘hidden gem”. Iets waar ik zelf naar op zoek ga als ik in een andere stad ben.
🌳Voel je je verbonden met de Plantagebuurt?
Zeker. Het is een prachtige buurt met groen, historie en musea. Dus ja, ik voel me hier zeker op mijn plek. Toen ik begon vond ik dat CREA onder een glazen stolp zat. Ik wilde meer verbinding met de buurt en de culturele instellingen hier. De Plantage is een unieke culturele wijk, en wij willen daar nadrukkelijk deel van uitmaken. Niet alleen voor studenten, maar ook voor de buurt. Ik heb alleen het idee dat mensen ons onvoldoende weten te vinden. Het oude gebouw van CREA bij de Oudemanhuispoort kent iedereen nog goed, maar wij moeten echt nog onze stempel zien te drukken. Dit stukje van de Plantagebuurt heeft zoveel meer potentie. Er is hier geen doorloop, alleen bestemmingsverkeer. Ik heb allerlei plannen om kunst te gebruiken om dit te realiseren; een kunstroute bijvoorbeeld, net als op de Apollolaan. Ook zou ik de twee witte bruggetjes hier willen laten beschilderen door een kunstenaar.
🎨 Kunst moet zichtbaar zijn
“Ik geloof dat kunst zichtbaar moet zijn – ook buiten. Daarom heb ik United Painting binnen gehaald. Zij zijn onder andere in Brazilië bekend geworden door het verven van de favela’s. Samen met hen kijken we naar social design en street art. Mijn droom is dat studenten samen met hen de campus beschilderen, zodat dit het grootste kunstwerk van Amsterdam wordt. Dat het vanaf een satelliet zichtbaar is;-) Dat lijkt me zo mooi. Helaas kwam corona ertussen en liep dit plan spaak. Toen Crea 50 jaar bestond, heb ik twee videokunstenaars een custom projectie laten maken op de gevel. Dat wekte de illusie dat je, door de muren heen, bij CREA naar binnen keek. Dat was echt een hoogtepunt. Ook de buurtbewoners vonden het super leuk.”
🏭 Een stuk geschiedenis op de gevel: Diamantslijperij Maatschappij
“ CREA zit in een oude diamantfabriek uit 1845. Je ziet het nog aan de gevel: die hoge ramen waren er zodat de diamantslijpers zoveel mogelijk daglicht hadden. In 2012 dreigde het gebouw gesloopt te worden, het was echt een aggenebes gebouw ;-), maar buurtbewoners hebben daar een stokje voor gestoken. Zij hebben samen met een architectuurhistoricus gevochten om de gevel te behouden. En gelukkig is dat gelukt. Het is volgens mij de laatste industriële gevel die in het centrum van Amsterdam nog overeind staat. We vinden het belangrijk om dat verhaal te blijven vertellen. Zo verbinden we ons met de stad. Je ziet hier letterlijk de geschiedenis: de diamantindustrie, de arbeiders, de verbondenheid met de Joodse gemeenschap in de buurt. Dat geeft CREA een extra laag.”
👠Wat is het mooiste compliment dat je hebt gekregen in jouw werk?
“Er zijn zoveel mensen die positieve herinneringen hebben aan CREA. Mensen die eind jaren 80 hier vrienden voor het leven hebben gemaakt tijdens een gekke cursus tapdansen. Ik heb kunst in mijn hart en ik wil graag mensen aanraken door middel van kunst. Ik ben niet opgegroeid met kunst en kwam daar pas later mee in aanraking en dat heeft mijn leven zo verrijkt. Ik vind het bijzonder te denken dat er over 20 jaar mensen zijn die elkaar hier hebben ontmoet. Kunst en creativiteit opent werelden en helpt mensen zichzelf te ontdekken.”
🔦 Welk moment vergeet je nooit meer?
“Voor mij was die projectie op de gevel het moment waarbij we echt ons lichtje hebben kunnen laten schijnen. We hebben toen echt de toon gezet van: “Dit is wat wij hier komen doen.” Je kunt hier een filmpje bekijken van de projectie.
❤️ Wat is jouw lievelingsplekje in de Plantagebuurt ?
Er is hier een stukje landtong, dat ook wel Roetersweiland wordt genoemd. Hier was afgelopen jaar ook het kampement waar studenten verbleven vanuit solidariteit met Gaza. Er zijn toen ook heel wat lelijke dingen gebeurd, waar bloed, zweet en tranen hebben gevloeid, maar waar nu mensen hun hond uitlaten of met een kopje koffie met hun liefje in de zon gaan zitten. Het is een stukje waar mensen samenkomen om hun stem te laten horen, al dan niet met lelijkheid, maar dat vind ik ook wel Amsterdam. Het is een niet aangeharkt stukje groen dat ik koester.
🚀Wat zou je nog willen voor CREA en de Plantage?
“Ik wil dat CREA nog zichtbaarder wordt in de stad en in de Plantagebuurt. Dat de geschiedenis van de diamantfabriek behouden blijft én dat we samen met studenten en kunstenaars dit stukje stad mooier en uitnodigender maken. CREA moet dé plek blijven waar kunst, cultuur en ontmoeting samenkomen.”
🔗 Meer weten of het cursusaanbod bekijken?
Bezoek: crea.nl of loop binnen bij het café aan de oude Achtergracht 170